ديروز كه براي هزارمين بار صدای یکی از آهنگ های ساسي مانكن را از خانه ي همسايه مان شنيدم بعد از ابراز تاسف هميشگي ام ، اين بار عجيب به فكر فرو رفتم . احساس كردم كه موسيقي و بلاخص كلامش در ايران شديدا در معرض خطر است . خطري كه حتي از آنفولانزاي خوكي كه اين روزها شايع شده و تازگي ها هم به آسيا منتقل شده ، كشنده تر است .

اين روز ها همه جا ، در هر محفل و هر ماشين و در كل هر جايي كه قدم مي گذاري نمونه اي از آثار بسيار هنري (!) يك مد گراي به تمام معنا كه به ساسي مانكن معروف شده است را مي شنويم . خلاصه بازار اين خواننده و دوستانش گرم است و همه حتي كودكان 5-6 ساله ، يا كمتر(!)، هم او را مي شناسند هم كارهايش را (گرچه بوی چندانی از ادب نبرده) گوش مي دهند . كسي كه به لطف پول هاي باد آورده يا ارث پدري اش هر روز يك آهنگ جديد ركورد مي كند و به لطف اينترنت در مدت كمتر از 1 ساعت ، آن را در همه ي ايران پخش مي كند .

از طرف ديگر با شنيدن آلبوم جديد بنيامين ، اين خواننده ي پر سر و صدا و مشهور كه با آهنگ "دنيا ديگه مث تو نداره" خود را به اوج شهرت رساند ، كم لطفي فاحش خوانندگان به ترانه و كلام را احساس كردم . كلامي كه از نظر من 80% از يك اثر موسيقي را شامل مي شود ، غريب و تنها به گوشه اي افتاده و كسي هم سراغش نمي رود . بهتر است بي پرده بگويم ، هر كسي كه شب مي خوابد و صبح از دنده ي راست بيدار مي شود و احساس مي كند دنيا را زيبا مي بيند شروع به خلق يك اثر هنري مي كند و ترانه مي نامدش و بعد هم عموم خوانندگان ما كه كلام برايشان اهميت چنداني ندارد ، برايش آهنگسازي مي كنند و مي خوانند . اما اين گونه افراد نمي دانند كه هجو مي نويسند و اين كارشان هر نامي به غير از ترانه دارد . قانونمندي يكي از اركان ترانه است اما حتي اگر بعضي جاها بتوانيم از آن چشم پوشي كنيم ، نمي شود چشممان را روي هدفمندي ترانه و كلام ، ببنديم . واقعا هدف از يك ترانه چيست ؟ آيا فقط بايد چند كلمه ي هم وزن و گاهي هم قافيه را بدون توجه به معني كلي و هدفش كنار هم قرار دهيم و آهنگي را روي آن سوار كنيم و آن را بخوانيم ؟

به نظر من دليل عمده ي اين بي توجهي به كلام ، خود مردم هستند چون در فكر كردن زيادي تنبلي مي كنند ، توجه و دقت از اذهان مردم رخت بر بسته و كسي دوست ندارد ترانه اي را تحليل كند و اگر آهنگي بشنود همه ي توجه خود را معطوف به ريتمش مي كند ، ريتمي گذرا كه بعد از چند مدت جاي خود را به آهنگي با ريتم  ديگري مي دهد . هر انسان عاقلي قبل از خوردن غذا ، از مواد تشكيل دهنده و استاندارد بودن و آشپز آن سوال مي كند و بيگدار به آب نمي زند . اما متاسفانه همان انسان عاقل قبل از گوش دادن به موسيقي ، نمي پرسد كه خواننده كيست ؟ سابقه اش چيست و كلامش را چه كسي نگاشته است ؟ مد گرايي در موسيقي ما رخنه كرده است و آرام آرام آن را به فساد و تباهي مي كشاند . عادت كرده ايم هر چيزي كه به بازار (يا بهتر است بگويم روي نت يا گوشي هاي دوست و آشنا) مي آيد را گوش دهيم و تنها دليلمان اين است كه جديد است و مد !!!

با همه ي اين اوصاف ، در اين دنياي موسيقي اي  كه ساسي مانكنش تاريخ مصرف دار مي خواند و به جاي جملات امروزش ، فردا كه رنگ و مد عوض مي شود بايد بخواند : "دافاي مو بلوند خيلي زشت ترن از مو مشكيا" ، در دنيايي كه "دنيا ديگه مث تو نداره" اش بعد از مدت كوتاهي منسوخ مي شود و كسي ديگر جرئت گوش كردن به آن را به خود نمي دهد چون از مد افتاده است (!) ، هنوز كساني هستند كه به جرئت مي توانم بگويم زحمت زيادي براي موسيقي ايران مي كشند اما در كمال تعجب ، مورد كم لطفي مسئولين محترم قرار مي گيرند .

كلام هاي خواننده اي مثل رضا صادقي نه تاريخ مصرف دارد و نه اگر آن ها را با گيتار ناكوك و يا حتي دكلمه هم بخواند ، حسشان عوض مي شوند . هنوز هم مي شود "دلم برات تنگ شده جونم" را با صداي بلند گوش كرد و كسي نه تنها حرف از منسوخ شدنش نمي زند ، بلكه با عشق و علاقه هم طالب شنيدنش مي شود  . كارهاي خواننده هاي معدودي مثل رضا صادقي ، براي ديروز و امروز و فردا هستند و به دليل قوت كلامشان هرگز فاسد نمي شوند . رضا صادقي يكي از خواننده هاي انگشت شماري است كه به كلام اهميت زيادي مي دهد و دليل ماندگاري كارهايش بي شك همين است . راز ماندگاري يك اثر هنري ، كلام است كه رضا صادقي به آن توجه زيادي مي كند . گرچه هرگز نمي توان منكر سه ركن ديگر كه ملودي و تنظيم و البته صدا هستند ، شد . به روز بودن خوب است اما رعايت قواعد و حدود هميشه لازم است .

بيايد از سلامت كارهايي كه قرار است گوش كنيم مطمئن شويم تا در حق خودمان جفا نكنيم . اي كاش ياد بگيريم كه روح ارزش بسيار زيادي دارد و نبايد هر چيزي را به خورد روحمان بدهيم . هر هجوي ارزش شنيدن ندارد .

پی نوشت : من خصومتي با آقاي بنيامين يا آقاي ساسي مانكن ندارم ، خوانندگان مذكور را به عنوان مثال انتخاب كرده ام و اگرنه ساسي مانكن ها و بنيامين ها ، از جنبه ي مورد بحثم ، زياد هستند و مي دانيم كه اين خواننده ها طرفداران زيادي هم دارند . در این میان نمی توان منکر كلام متفاوت و تکرار نشدنی رضا صادقی شد .